Menu

10 adviezen voor een sterke lokale communicatie

Kortom vzw publiceerde 10 concrete adviezen voor een sterke lokale communicatie in de beleidsperiode vanaf 2019. Lees de 10 duidelijke adviezen waar je nu mee aan de slag moet.

13-02-2019 -

1. Communicatie is de smeerolie van lokale democratie en gemeentelijke dienstverlening

Communicatie heeft meer om het lijf dan over diensten, voorzieningen en vrijetijdsaanbod in de gemeente informeren. Inwoners betrekken bij beleid maken. Kiezers op de hoogte brengen van beslissingen en toekomstplannen. Burgers en medewerkers zelf verantwoordelijkheid laten opnemen. Ruimte geven voor ideeën, discussie en cocreatie. Dat lukt allemaal maar écht met flankerende, kwaliteitsvolle communicatie. Zo is communicatie de smeerolie van lokale democratie en gemeentelijke dienstverlening. 

2. Communicatieprofessionals in het hart van de organisatie 

Gemeenten werken voor en met burgers, ondernemingen en verenigingen, medewerkers en mandatarissen. Ze communiceren allemaal. Vakmensen helpen daarbij. Lokale overheden hebben nood aan communicatieprofessionals om hen te helpen in dit continue proces van zoeken en elkaar vinden. Wat houdt dit in? Elke gemeente zou een volwaardige communicatiedienst moeten hebben, bevolkt met communicatieprofessionals. We weten uit recent onderzoek (Thomas More, 2017) dat een kleine tot middelgrote Vlaamse gemeente gemiddeld 1,1 voltijdsequivalent communicatiemedewerker heeft per 10.000 inwoners. De praktijk toont aan dat dit krap is als je een échte publieksgerichte gemeente wil zijn in onze informatiesamenleving. 

3. Betrek communicatie bij de start van een project

Gemeentelijke en provinciale projecten (denk maar aan infrastructuurwerken) kosten handenvol geld. De meeste aandacht en middelen gaan, logisch, naar een correcte technische uitvoering van die werken. Eenmaal gestart krijgen overheden vaak tegenwind van de omwonenden of passanten. Herkenbaar? Te vaak wordt pas aan communicatie gedacht op het moment dat het eigenlijk te laat is. Schat de informatienoden van de betrokken doelgroep vooraf zo goed mogelijk in en ontwikkel een proactieve communicatie. 

4. Meer en kwaliteitsvolle meerrichtingscommunicatie 

Iedereen communiceert met iedereen: we leven in tijden van meerrichtingscommunicatie. Terwijl de overheid vroeger vooral de zender was, liggen de zaken nu wel anders. Burgers worden mondiger en hebben, in deze digitale tijden, genoeg platformen ter beschikking om te spreken. Dat hoeft niet bedreigend te zijn. Integendeel. Door te luisteren en te praten spelen overheden beter in op vragen en noden van het publiek. Geen communicatie zonder conversatie. Maar amateurisme in meerrichtingscommunicatie en inspraak leidt (te) vaak tot verzuring in plaats van draagvlak.

5. Onderschat noch overschat de digitale kloof 

Mensen met een allochtone achtergrond maken meer gebruik van internet dan veel beleidsmensen denken. Dat geldt ook voor mensen in armoede. De overgrote meerderheid van de zestigers is actief op internet, maar 70-plussers hebben nog altijd technologische achterstand. Anderzijds doen door de wol geverfde internetgebruikers vaker een beroep op mondelinge en gedrukte kanalen dan je zou denken. Twintigers blijken minder vertrouwd met een e-loket op gemeentelijke websites dan dertigers en veertigers. Ondertussen weten we uit onderzoek dat voor ongeveer driekwart van de bevolking het informatieblad én de gemeentelijke website topkanalen zijn (Thomas More, 2017). Persoonlijk contact zorgt voor verbinding.

6. Minder ad hoc-communiceren, meer beleids- en doelgericht werken

Hebben jullie een communicatiebeleidsplan? Amper 45 procent van de Vlaamse steden en gemeenten heeft er een. De meeste gemeenten werken routinematig aan communicatie-initiatieven en -kanalen. Dat gebeurt vaak ad hoc en impulsief, wat niet altijd leidt tot tijdige en kwaliteitsvolle communicatie. Te weinig overheden vertalen het beleid naar communicatiebeleid. Wát willen ze met hun communicatie bereiken bij welke doelgroepen? Drempels verlagen, oproepen tot participatie, klanten werven voor diensten en activiteiten, een bepaald imago opbouwen, … ? Bij de opmaak van legislatuurplannen komt het er op aan om een luik communicatiebeleid te maken. 

7. Overheidscommunicatie is geen politieke communicatie 

Propaganda en spindoctoring horen bij politieke communicatie. Dit mag niet wegen op de lokale overheidscommunicatie. Politieke mandatarissen maken voor hun persoonlijke communicatie geen gebruik van overheidskanalen. Een correcte volgorde van informeren is nodig: een beslissing communiceren gebeurt eerst door de overheid, daarna door de mandatarissen.

8. Aandacht voor inclusieve communicatie 

Arm of rijk, gezond of ziek, jong of oud, Turk of Vlaming-met-een-stamboom: iedereen is even belangrijk. Iedereen heeft gelijke rechten op informatie, conversatie en participatie. Maar iedereen is anders. Gelijke rechten vragen om ongelijke, aangepaste, maar evenwaardige communicatie voor en met elk individu. De meeste steden en gemeenten beamen dat overheidscommunicatie inclusief hoort te zijn. Maar dat vraagt om veel meer actie: inhoud, kanalen en vormgeving zó ontwikkelen dat niemand uit de boot valt. Klare taal is alvast de basis voor álle publiekscommunicatie. Een inclusief lokaal bestuur wacht niet tot kwetsbare groepen de weg vinden naar dienstverlening. Ze gaat die doelgroepen zelf aanspreken. Binnen die context is de integratie van OCMW’s en sociale huizen binnen één lokaal bestuur een goede zaak. Steden en gemeenten zijn sterk in digitale en gedrukte communicatie. Welzijnsvoorzieningen hebben veel ervaring in persoonlijke, mondelinge communicatie met kwetsbare groepen en een lokaal netwerk van intermediairs opbouwen. Een bundeling van de expertise van stad, gemeente en OCMW maakt een lokaal bestuur sterk in inclusieve communicatie.

9. Meet en evalueer communicatie 

De meeste lokale overheden varen blind. Ze zetten een veelheid en verscheidenheid aan digitale, gedrukte en mondelinge kanalen in. Webstatistieken geven min of meer een inzicht in publieksbereik, maar dat geldt minder voor de gedrukte en mondelinge kanalen. Bovendien zegt publieksbereik weinig over hoe effectief de communicatie is: Wordt de informatie gezien, begrepen, gewaardeerd, opgevolgd? En hoe rendabel is die communicatie? Staat de inzet van mensen en werkingsmiddelen in verhouding tot de opbrengst? 

10. Stimuleer innovatie in communicatie 

De informatiesamenleving wordt meer divers en complexer. Belangrijk is de ruimte voor experiment: nieuwe media testen en bijblijven met nieuwe communicatie-inzichten. Te vaak hebben lokale overheden koudwatervrees om in te zetten op innovatie. Ervaring leert dat de sterkste lokale overheden degenen zijn die ruimte geven voor innovatie en experiment. Vaak gaat het om aanvankelijk kleinschalige projecten, zoals een ‘inwoner van de week’ die op een gemeentelijke Instagrampagina belevingsbeelden plaatst, of een wijkproject waar men een online inspraakinstrument uitprobeert in combinatie met ‘echte’ bijeenkomsten. Op zich kan het weinig betekenen, maar het vormt vaak een puike leerschool om nieuwe communicatievormen te ontdekken. 

Wil je meer weten over sterke lokale communicatie, of hierover met ons gesprek gaan? Neem dan contact op met Eric Goubin (onderzoeker en docent). Telefoon: 0476 99 38 76. E-mail: Eric@Kortom.be. Als beroepsvereniging kan Kortom vzw veel voor jou doen. Alles over de opleidingen, de kennisdeling en het netwerk lees je op www.kortom.be.

web.article.offered

Kortom

Ook interessant

Communicatie & informatie

Goedzoeker of goudzoeker

Nicole Vranken

Bestel

Communicatie & informatie

Webcare

Lie Lauwers

Bestel

Communicatie & informatie

2020 - Het visuele netwerk

Christophe Ruys

Bestel

Communicatie & informatie

Effectief gedrag veranderen met het 7E-model

Fran Bambust

Bestel

Informatiemanagement

26 Mar

Workshop kennisontwikkeling: ontmoeting tussen fysiek en virtueel

Locatie: Uitgeverij Politeia, Keizerslaan 34, 1000 Brussel

Prijs: € 125

Schrijf u in