Menu

Welk OCMW is bevoegd voor het afleveren van een huurwaarborg of een installatiepremie?

Voor huurwaarborgen is het OCMW van de gewoonlijke verblijfplaats op het moment van de hulpvraag bevoegd. Bij installatiepremies moeten we een onderscheid maken tussen premies voor daklozen en de premies voor asielzoekers.

05-03-2020 - door Fabienne Crauwels, Peter Hardy

1. HUURWAARBORG

Behalve in het geval waarbij de vraag om de huurwaarborg te regelen gesteld wordt bij het verlaten van een opvangstructuur voor asielzoekers, zegt de Wet van 2 april 1965 niets bijzonders over huurwaarborgen. Huurwaarborgen zijn een vorm van maatschappelijke dienstverlening. Bijgevolg geldt de algemene regel. Het OCMW van de gewoonlijke verblijfplaats op het moment van de hulpvraag is bevoegd tenzij een van de uitzonderingen vermeld in de Wet van 2 april 1965 van toepassing is. Wanneer de hulpvrager bijvoorbeeld een student is, is de uitzondering voor studenten van toepassing. Als de hulpvrager binnen dezelfde gemeente verhuist, is er natuurlijk geen discussie over het bevoegde OCMW.

Wanneer de hulpvrager verhuist van gemeente A naar gemeente B, zal het OCMW van gemeente A bevoegd zijn in toepassing van de algemene regel. Aangezien de huurwaarborg in de regel aan de verhuurder gegeven wordt op het moment dat de huurovereenkomst wordt afgesloten, dus vóór de verhuizing, moet de beslissing om al dan niet een huurwaarborg te verlenen, genomen worden voordat de hulpvrager effectief verhuist naar gemeente B. Zolang de hulpvrager z’n gewoonlijk verblijf in gemeente A heeft, is het OCMW van gemeente A bevoegd, ook voor de toekenning van een huurwaarborg.

Als de hulpvrager al in de huurwoning in de gemeente B woont wanneer hij een beroep doet op de hulp van het OCMW om z’n huurwaarborg te kunnen betalen, bijvoorbeeld omdat de verhuurder uitstel heeft gegeven (in de praktijk weliswaar een heel uitzonderlijke situatie), is het OCMW van gemeente B bevoegd. Op dat moment ligt het gewoonlijk verblijf van de persoon die een beroep doet op de hulp van het OCMW voor het stellen van een huurwaarborg, in gemeente B.

Algemene bevoegdheidsregel

In de praktijk wordt vaak gesproken van de regel dat het OCMW ‘van waaruit de hulpvrager vertrekt’, bevoegd is voor het afleveren van de huurwaarborg. Zo’n regel bestaat dus niet. De algemene bevoegdheidsregel geldt.

Wanneer de hulpvrager vraagt om de huurwaarborg te regelen bij het verlaten van een opvangstructuur voor asielzoekers, geldt sinds 8 januari 2009 dat het OCMW van de plaats waar de woning zich bevindt bevoegd is voor het regelen van de huurwaarborg.

Voor de volledigheid merken we op dat het OCMW niet altijd verplicht is om een huurwaarborg toe te kennen. Het bevoegde OCMW beslist autonoom of er al dan niet een huurwaarborg toegekend moet worden en in welke vorm dat moet gebeuren. Het criterium van de menselijke waardigheid is daarbij bepalend.

2. INSTALLATIEPREMIE

We moeten een onderscheid maken tussen enerzijds de installatiepremie voor daklozen geregeld in de RMI-wet en de OCMW-wet en anderzijds de installatiepremie voor asielzoekers, ook tussenkomst in de huisvestingskosten van asielzoekers genoemd, geregeld in artikel 5 van het Ministerieel Besluit van 30 januari 1995.

Installatiepremie voor daklozen

Iemand heeft pas recht op een door de overheid terugbetaalde installatiepremie voor daklozen wanneer hij de hoedanigheid van dakloze verliest door een woonst te betrekken die hem tot hoofdverblijf dient. Dit betekent dus dat de betrokkene al verhuisd is naar zijn nieuwe woonst. De installatiepremie zal dus toegekend worden door het OCMW van de ‘nieuwe’ gemeente omdat de hulpvrager op het moment dat zijn recht ontstaat zijn gewoonlijke verblijfplaats in die ‘nieuwe’ gemeente heeft.

Indien de hulpvrager voor zijn verhuis een aanvraag indient om een installatiepremie te krijgen, is er uiteraard ook een bevoegd OCMW. Er kan echter geen door de POD Maatschappelijke Integratie terugbetaalde installatiepremie voor daklozen toegekend worden omdat de toekenningsvoorwaarden niet vervuld zijn. Meestal wordt er dan ook gewacht tot na de verhuizing om een installatiepremie toe te kennen.

Nadeel van de regeling is dat de dakloze meestal al kosten heeft voor hij de nieuwe woning kan betrekken. Het OCMW dat bevoegd is voor de dakloze, kan ofwel aan het OCMW van de nieuwe woonplaats vragen of zij een voorschot willen toekennen ofwel een financiële steun toekennen - gefinancierd met eigen middelen.

Installatiepremie voor asielzoekers

Voor de installatiepremie voor asielzoekers, ook tussenkomst in de huisvestingskosten van asielzoekers genoemd (artikel 5 Ministerieel Besluit van 30 januari 1995), gelden de bevoegdheidsregels zoals voor elke andere vorm van OCMW-dienstverlening voor asielzoekers.

Er zijn drie mogelijkheden:

  • Indien de hulpvrager een aan een OCMW toegewezen asielzoeker is (code 207 OCMW), is het OCMW van de code 207 bevoegd.
  • Indien de asielzoeker geen toewijzing heeft (geen code 207 OCMW of code 207 opvangstructuur) heeft, is het OCMW van de plaats van inschrijving voor de hoofdverblijfplaats in het wacht-, vreemdelingen- of bevolkingsregister bevoegd tenzij dat een inschrijving op het adres van de DVZ of het CGVS is. In dat laatste geval is terug de algemene regel van toepassing en is het OCMW van de gewoonlijke verblijfplaats bevoegd. Indien de asielzoeker geen gewoonlijke verblijfplaats heeft omdat hij dakloos is, is het OCMW van de feitelijke verblijfplaats bevoegd.
  • Indien de asielzoeker een aan een opvangstructuur toegewezen asielzoeker is (code 207 opvangstructuur), is er strikt juridisch ook een bevoegd OCMW. Maar omdat er in dit geval geen recht op OCMW-dienstverlening is, ook niet op de installatiepremie, verliest de vraag welk OCMW bevoegd is zijn belang en kan het OCMW ten gronde de hulpvraag afwijzen.

De installatiepremie voor asielzoekers wordt onder bepaalde voorwaarden terugbetaald door de POD Maatschappelijke Integratie.

Meer informatie? Check onze publicatie Welk OCMW is bevoegd

Ook interessant

Sociaal beleid & werk

Wegwijzer naar een integrale hulpverlening - 8ste ed.

Ria Vandaele

Bestel uw printeditie

Sociaal beleid & werk

Sociaal huis

Eric Goubin
Dirk Meulemans

Bestel uw printeditie

Omgeving, Sociaal beleid & werk

SOS Huisvesting

Geert De Bolle

Bestel uw printeditie

Politie & veiligheid, Sociaal beleid & werk

Sociaal werk en politie: een moeilijke ontmoeting?

Marleen Easton
Didier Reynaert
Tijs Van Steenberghe

Bestel uw printeditie

Sociaal beleid & werk

Handboek management in de sociale economie

Bestel uw printeditie