Menu

Opiniestuk: Digitale school en kinderrechten, samen zoeken naar evenwichten

13-04-2020 -

Er is een grote gevoeligheid voor privacy in de schoolomgeving. De Klachtenlijn van het Kinderrechtencommissariaat krijgt hierover geregeld vragen en meldingen van leerlingen, ouders en schoolpersoneel. Mag de kleuterschool de foto’s van mijn kind zomaar op facebook posten? Mogen mijn ouders via smartschool sneller mijn punten weten dan ikzelf? Binnen proefprojecten leerlingenvervoer buitengewoon onderwijs experimenteren we met technologieën om de zelfredzaamheid van leerlingen te ondersteunen.

Waar moeten we rekening mee houden? De vragen en meldingen raken aan verschillende rechten en waarden: privacy, transparantie, verbondenheid, veiligheid, autonomie, respect, gelijkheid, rechtvaardigheid, efficiëntie. Deze waarden en de afweging ervan geven richting

aan discussies en handelen. Niet alles wat technologisch mogelijk is, is sociaal wenselijk. Het is belangrijk om in een beleid te voorzien dat kinderrechten op de voorgrond plaatst en dus als leidraad hanteert. Er is een evenwicht nodig tussen protectie, participatie en provisie.

Soms weegt de bescherming van privacy sterker door. Leerlingen en ouders zijn bezorgd omdat de school overweegt om de leerlingen te laten betalen voor hun middageten via een vinger- of handpalmscan. We vinden dit een veel te vergaande inbreuk op de fysieke integriteit van leerlingen. De noodzaak om biometrische gegevens te gebruiken om betalingen te verrichten wordt niet aangetoond. Ouders zijn bezorgd omdat de school Google-diensten gebruikt en zo persoonlijke data doorgeeft aan een groot commercieel bedrijf. We pleiten dan voor het gebruik van anonieme accounts om risico’s van commercieel misbruik van leerlingendata in te perken.

Dan weer treedt het zelfbeschikkingsrecht op de voorgrond. Zo zorgen participatietrajecten waarbij leerlingen en ouders echt inspraak krijgen voor individuele en groepsverantwoordelijkheid. Leerlingen verwerven meer eigenaarschap over bijvoorbeeld

toiletten waardoor het plaatsen van camera’s om vandalisme te voorkomen niet meer aan de orde is. Of gesprekken tussen leerlingen, ouders en leerkrachten leiden tot nieuwe afspraken en duidelijke regels over het gebruik van smartschool. Inspraak zorgt ervoor dat het reilen en zeilen op school beter aansluit bij de behoeften van alle betrokkenen, en dus in kwaliteit toeneemt. Het Kinderrechtencommissariaat pleit om kinderrechten sterker te verankeren in het brede onderwijs- en het beleid van elke school. Blijven inzetten op mediawijsheid is belangrijk. Jongeren, ouders en scholen zoeken hun weg in de complexiteit van digitale media en technologie. Bij elke nieuwe mogelijkheid horen kritische vragen en een dialoog op school. Het kinderrechtenverdrag is daarbij een prima maatstaf.

Auteurs: Caroline Vrijens, Kinderrechtencommissaris & Chris Vleugels, Adviseur Klachtenlijn Kinderrechtencommissariaat

Bron: Tijdschrift Privacy & Persoonsgegevens

Ook interessant

Recht

Codex Privacy & persoonsgegevens

Frankie Schram

Bestel

Onderwijs, Recht

Een academiejaar in rechtsregels

Karen Weis

Bestel

Onderwijs, Recht

Studievoortgangsbeslissingen in het hoger onderwijs

Karen Weis

Bestel

Recht

Tijdschrift Privacy & Persoonsgegevens

Frederic Debusseré
Vincent Dooms
Isabel Plets
Frankie Schram
Brendan Van Alsenoy
Laura De Boel

Bestel

Recht

Privacy & Persoonsgegevens: functionaris voor de gegevensbescherming: Cahier | 2de editie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Big Data Rapport

Cliff Beeckman
Frank De Smet
Dieter Verhaeghe

Bestel

Recht

Burger en bestuur | 9de editie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Zwijgen en spreken binnen een overheidscontext

Frankie Schram

Bestel

Recht

Privacy & Persoonsgegevens: handboek | 2de editie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Naar bemiddeling in bestuurszaken?

Frankie Schram

Bestel

Recht

Codex algemene verordening gegevensbescherming

Dirk De Bot

Bestel

Recht

E-government in het federale België

Dirk De Bot

Bestel

Recht

De federale openbaarheidswetgeving: een introductie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Exploitatie van telecommunicatie in het strafproces

Wim Moonen

Bestel

Recht

Reeks Privacy & Persoonsgegevens

Frankie Schram

Bestel

Bestuur & organisatie, Communicatie & informatie, Omgeving, Personeel, Politiek, Recht, Sociaal beleid & werk

Extenso

Bestel

Recht

België: een handleiding | 4de editie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Hergebruik overheidsinformatie

Frankie Schram

Bestel

Recht

Motivering van bestuurshandelingen

Frankie Schram

Bestel

Recht

De Salduzregeling - theorie en praktijk, vandaag en morgen

Bestel