Menu

Relatiegerichte zorg als verbindend medicijn in woonzorgcentra

Het woonzorgcentrum anno 2020 dient een thuis te zijn waar kwaliteitsvol wonen en leven voorop staat. Maar met krantenkoppen over zorg als bandwerk, te hoge bewonersfacturen en klokplassen wordt de woonzorg vandaag in de media sterk benaderd vanuit een negatief organisatiedenken. En we blijven achter met een ongemakkelijk gevoel, want aan de grond van de zaak wordt voorbijgegaan.

25-06-2020 -

Geluksmomentjes

Met hart en ziel geven we in Open Kring goede zorg aan kwetsbare mensen. Voor onze organisatie willen we daarom alle uitdagingen die op ons afkomen steeds toetsen aan onze visie die zegt dat we samen met onze medewerkers de mens centraal willen zetten - niet de aandoening en niet de ziekte. We kijken samen wat iemand nog wél kan, waarvan de persoon geniet en waarvan iemand een glimlach op zijn gezicht krijgt. Die glimlach maakt een wereld van verschil en daarom zetten we ook actief in op de relatie tussen zorgverlener en bewoner. Zo groeiden in huis de ‘kleine geluksmomentjes’ waar we actief met de bewoner naar speuren, en dit zorgt voor een grote meerwaarde voor zowel bewoner als medewerker.

Goede zorg is in essentie een vorm van betrokkenheid en wederkerigheid op elkaar. Daarbij is het levensverhaal en de nu-ervaring essentieel: we willen weten wat voor hem of haar belangrijk is en zo ons zorg- en leefplan hierop afstemmen. Om uit te wisselen, te leren van elkaar en de houding van relatiegerichte zorg verder te ontwikkelen, organiseren we voor elke medewerker intervisiemomenten die leefgroep- en functie-overschrijdend zijn.

Deze waardevolle momenten van uitwisseling zijn zeer verbindend en verdiepend. Een zorgkundige vertelde onlangs hoe een nieuwe zorgbehoevende bewoner die al jarenlang thuis permanent in bed verbleef, haar diepe geluksmomenten toevertrouwde tijdens een zorgmoment. Ze vertelde dat ze ondanks de vele beperkingen het kleine geluk had gevonden door naar de wolken te kijken en te zien hoe de wolkenformaties veranderden, groeiden en zich ontwikkelden. De kamer onderging in de volgende uren een metamorfose met een bedopstelling gericht naar de wolken. Sindsdien kijken ze bij elk contact samen naar de wolken.

Respect voor oude gewoontes

Ook bij mensen met dementie is een diepgaand gesprek mogelijk. We verdiepen ons in het leven van de bewoner, stellen open vragen en gaan mee in de beleving van die persoon. De openheid en een houding van nieuwsgierigheid vanuit de medewerker zorgt dan voor een verbindende dialoog, zowel bij de bewoner als de familie. De uitspraken krijgen dan context, en dus meer begrip. Dat begrip resulteert dan weer in goede zorg. Wie zijn leven lang om 5u30 opstond als ploegarbeider in de vroege ochtend, doet dat bij ons ook. Dan zegt de nachtmedewerker niet ga maar weer slapen, maar laat de bewoner zich al kleden en de koffie zetten in de living voor de medewerkers die straks toekomen.

Het maakt een verschil wanneer je de persoonlijke leefwereld en het dagelijks leven van mensen centraal zet in de manier waarop je je zorg- en logistieke processen ontwikkelt.

Daarom was de optie om aan de slag te gaan met het Tubbe-model voor ons ook een logische keuze. Het is voor de medewerkers de evidentie zelf, omdat we de mens centraal willen zetten en hem toelaten zijn mening te zeggen en invloed te hebben op het leven van alledag. De stap zetten naar een participatief woonzorgcentrum is een duidelijke keuze die in het verlengde ligt van onze open cultuur en aansluit bij onze mens- en medewerkersvisie in Open Kring. Het Tubbe-model dwingt ons om onszelf vragen te stellen binnen het kader van onze diverse werkmethodes: hoe kunnen we onze organisatie verbeteren om haar klaar te stomen voor de toekomst?

Niet invullen voor een ander

Het is volgens mij duidelijk dat de sleutel van een goede aanpak ligt bij de inspraak die medewerkers en bewoners krijgen in onze organisatie. Inspraak die we vorm geven via de relatiegerichte zorg. Ook themawerkgroepen rond verschillende domeinen waarin de stem van de bewoner wordt meegenomen via actieve participatie of via bevraging binnen het relatiegerichte zorgmodel, zorgen ervoor dat je organisatie stappen vooruit zet.

De essentie van het Tubbe-model is dat de zorg voor de bewoner vorm krijgt in de relatie van de medewerker met de bewoner. Bewoners en personeelsleden kijken vanuit hetzelfde perspectief. Dat maakt hun relatie rijker en zorgt tegelijk voor een boost in de kwaliteit van de zorg. Zo valt het ons op dat heel wat verbeteringen liggen op het individuele niveau van de zorg en het eigen leven van de bewoner: het ochtendritueel voor de bewoner, de eigen keuze voor daginvulling, de wensen rond de maaltijden, enzovoort. Daarnaast worden in de besprekingen ook organisatieprocessen in de kijker gezet: zo is bijvoorbeeld het tijdstip en de organisatie van de maaltijden al bijgestuurd naar aanleiding van de betrokkenheid van de bewoners op deze thema’s.

De zorgcoördinatoren en andere leidinggevenden dienen te monitoren dat de bewoners meer kansen krijgen om deel te nemen aan de organisatie en dit voor de domeinen die ze zelf belangrijk vinden. Intern hebben we het binnen de relatiegerichte zorg voor de medewerkers over de NIVEA-regel: Niet Invullen Voor Een Ander. Die regel maakt dat ze aan de bewoners vier vragen stellen: “Wat is voor u belangrijk? Op welk vlak zou u meer willen participeren? Waarover zou u zelf willen beslissen? Wat doet u graag en wat wil u graag blijven doen in het huis hier?”

Alleen maar positieve signalen

Het is duidelijk dat het Tubbe-model een positief verhaal is en dat het implementeren niet zomaar een kortetermijnprojectje is, maar een langetermijnstrategie. Ons Tubbe-verhaal is een verhaal ‘in uitvoering’ dat we zien als een leerproces in het leren loslaten, in het aanvaarden niet alles onder controle te hebben. Makkelijk is dat niet, maar we geloven dat we met vereende krachten in de goede richting evolueren. Ook de families en vrijwilligers willen we nog meer betrekken bij het uitrollen van de Tubbe-visie. Zij dragen er immers samen met de medewerkers toe bij dat er voor de bewoners een warm kader wordt gecreëerd, waar openheid naar de samenleving en ontplooiingskansen belangrijk zijn.

Het gevoerde evaluatie-onderzoek toont duidelijk aan dat de ouderen een grotere tevredenheid, meer inspraak en een hechtere band ervaren. Dit positieve gevoel wordt ook onderschreven door de medewerkers. Wat kan je nog tegenhouden om dit model niet in je organisatie-DNA te verankeren?

Auteur: Renaat Lemey, algemeen directeur Open Kring

Dit is een artikel uit onze recente publicatie: Trots op onze ouderenzorg

Ook interessant

Zorg & welzijn

Over levensbeschouwelijke zorg

huisvandemens Brussel

Bestel

Zorg & welzijn

Speel het eens anders!

Bjorn Rondags
Britt Salaets

Bestel

Zorg & welzijn

Buurtsport belicht

Hebe Schaillée
Marc Theeboom
Dorien Brosens

Bestel

Zorg & welzijn

Duurzame ontwikkeling in de kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Leen Dom
Sarah Vorsselmans
Dietlinde Willockx

Bestel

Zorg & welzijn

Verhaal om de hoek

Bart De Nil

Bestel

Zorg & welzijn

Maakt dementie onbekwaam?

Erik Langerock

Bestel

Zorg & welzijn

Geweldbeheersing en zelfbescherming in zorg en welzijn

Carl Adams
Luc Van Laere

Bestel

Zorg & welzijn

Vroegtijdige zorgplanning in woonzorgcentra. Kiezen in overleg.

Chantal Van Audenhove
Aline Sevenants
Walter Rombouts
Patrick Laevens

Bestel

Zorg & welzijn

Ouderenmis(be)handeling, praat erover!

VLOCO

Bestel

Zorg & welzijn

Balanceren tussen macht en onmacht

Edgard Eeckman

Bestel

Zorg & welzijn

RePLAY Draaikalender

Bestel

Onderwijs, Zorg & welzijn

Leer-KRACHT: leiding geven vanuit angst naar zelfvertrouwen

Oiheba Bensaâd

Bestel

Zorg & welzijn

Meer buiten - cahierreeks Kinderopvang

Tina Schuddinck

Bestel

Zorg & welzijn

Aan de slag met buurtgerichte zorg

Elke Verlinden
Dany Dewulf

Bestel

Zorg & welzijn

Levensmoeheid bij ouderen

Robert Geeraert

Bestel

Zorg & welzijn

Het recept van mijn leven

Zorgbedrijf Antwerpen

Bestel

Zorg & welzijn

Grijze goesting

Zorgbedrijf Antwerpen

Bestel

Zorg & welzijn

Het levensverhaal-invulboek

Zorgbedrijf Antwerpen

Bestel

Zorg & welzijn

Babykunde

Expertisecentrum Pedagogische Ondersteuning op School en Kinderopvang
Monique Van Boom

Bestel

Zorg & welzijn

De vergeten dementie

Kurt Segers

Bestel

Zorg & welzijn

Naar een toegankelijke gemeente

Bestel

Zorg & welzijn

Bemiddelingsgericht werken in de jeugdzorg

Anouk Moors

Bestel

Zorg & welzijn

Tieners - cahierreeks Kinderopvang

Ellen Wendelen
Marjan Huybrechts

Bestel

Zorg & welzijn

Gids PVF

Onafhankelijk Leven vzw

Bestel

Zorg & welzijn

OCMW-tussenkomst voor de bewoners van woonzorgcentra

Rika Verpoorten

Bestel

Cultuur & vrije tijd, Zorg & welzijn

Cultureel erfgoed voor welzijn

Bart De Nil

Bestel

Zorg & welzijn

AnderSS: Jonge kinderen met autisme

Sarah De Keyser
Stiene Van den Eynde
Annelies Snoeckx

Bestel

Zorg & welzijn

Praktijkboek tuintherapie (map)

Terra-Therapeutica

Bestel

Zorg & welzijn

Geheugensteuntjes

Patricia De Vriendt
Christel Geerts
Terry Horckmans
Mie Moerenhout
Ellen Gorus

Bestel

Zorg & welzijn

Woonleefmeter

Bestel

Zorg & welzijn

Heeft dat de zaak veranderd?

Jean-Pierre Vanhee

Bestel

Zorg & welzijn

CLEVER doelen bepalen in de eerste lijn

Patricia De Vriendt
Vanessa Gauwe
Dominique Van de Velde

Bestel

Zorg & welzijn

Protocol Betekenisvolle activiteiten methode (pakket v 20)

Elise Cornelis
Ruben Vanbosseghem
Valerie Desmet
Patricia De Vriendt

Bestel

Zorg & welzijn

Verbindende communicatie

Els Van Beveren

Bestel

Zorg & welzijn

Omgaan met allergenen - cahierreeks Kinderopvang

Hanne Van Nuffel

Bestel

Zorg & welzijn

Betekenisvolle activiteiten methode

Elise Cornelis
Ruben Vanbosseghem
Valerie Desmet
Patricia De Vriendt

Bestel

Politie & veiligheid, Zorg & welzijn

Preventiegids internationale kinderontvoeringen België

Hilde Demarré

Bestel

Zorg & welzijn

Tachtig tinten

Kliq vzw

Bestel

Zorg & welzijn

Naar een geïntegreerde zorg

Robert Geeraert

Bestel

Zorg & welzijn

Nachtrust bij dementie

Nele Spruytte
Marieke Van Vracem
Renilt Vranken
Chantal Van Audenhove

Bestel

Zorg & welzijn

One safe place

Pascale Franck
Bert Groen

Bestel

Zorg & welzijn

Vrijwilligersbeleid in de openbare woonzorg

Joke Vandewalle

Bestel

Zorg & welzijn

Autismevriendelijk museum

Bart De Nil
Liesa Rutsaert

Bestel

Sociaal beleid & werk, Zorg & welzijn

De zorgvereniging: Een praktische handleiding

Dirk Meulemans
Emme Vandeginste

Bestel

Zorg & welzijn

Gids orgaandonatie

Eline Cautaerts
Liesbet Lauwereys

Bestel

Zorg & welzijn

Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag

Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie

Bestel

Zorg & welzijn

Samen op weg naar meer kwaliteit van leven: handleiding

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

Samen op weg naar meer kwaliteit van leven: brochure (pakket van 5)

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

Kwaliteit troef - cahierreeks Kinderopvang

Bestel

Zorg & welzijn

Dromen, denken, doen

Pascale Franck
Davy Simons

Bestel

Zorg & welzijn

Zekerheid voor mensen met dementie (pakket van 5)

Ilse Masselis
Tine Vermeersch

Bestel

Zorg & welzijn

FAZODEM

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

De sociale functie van kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Lien Libin
Lief Vandevoort

Bestel

Zorg & welzijn

Mantelkracht

Jeroen Knaeps
Liesbet Lommelen

Bestel

Zorg & welzijn

Het kleine helpen

Leen Heylen
Liesbet Lommelen

Bestel

Personeel, Zorg & welzijn

Aanwezigheidsbeleid in de woonzorg

Tine Vanderwee
Joke Vandewalle

Bestel

Zorg & welzijn

Samen onderweg naar 2020

Robert Geeraert

Bestel

Zorg & welzijn

Lokaal overleg kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Sofie Delcourt

Bestel

Sociaal beleid & werk, Zorg & welzijn

Integrale leeftijdsvriendelijke toets

Inter
Agentschap Toegankelijk Vlaanderen

Bestel

Zorg & welzijn

Gebruikersbijdrage berekenen in de gezinszorg

Esther Holleman
Leen Peeters

Bestel

Zorg & welzijn

Speelkansen in de kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Amke Bailleul
Suzanne Verkuyl

Bestel

Zorg & welzijn

Implementatieboek: Sportproject De Sleutel

De Sleutel

Bestel

Zorg & welzijn

Werkboek cultuursensitieve zorg

Bart Claes
Arzu Yentür
Ann Clayes

Bestel

Zorg & welzijn

Vroegtijdige en voorafgaande zorgplanning in woonzorgcentra

Melanie Demaerschalk
Danny Kindekens
Herman Nys
Peter Pype
Liselotte Van Ooteghem
Els Verraest

Bestel

Zorg & welzijn

Bouwstenen voor een cultuursensitieve zorg- en welzijnsorganisatie

Hans Bellaart
Saar Casteels
Melissa Ceuterick
Gunilla De Graef
Philippe Degelin
Dirk Geldof
Steffie Jalhay
Fanny Matheusen

Bestel

Zorg & welzijn

Seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorg

Els Messelis
Ellen Van Houdenhove
Jan Van Velthoven

Bestel

Communicatie & informatie, Zorg & welzijn

Facebook in de kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Kristof D'hanens

Bestel

Zorg & welzijn

Wennen in de kinderopvang - cahierreeks Kinderopvang

Ilse Lambrechts
Sofie Verhaert

Bestel

Zorg & welzijn

Beroepsgeheim in de openbare woonzorg

Joke Vandewalle
Elke Verlinden

Bestel

Cultuur & vrije tijd, Zorg & welzijn

Erfgoed en dementie

Bart De Nil
Herlinde Dely

Bestel

Zorg & welzijn

Canvas intern noodplan woonzorgcentra

Bestel

Zorg & welzijn

Pictogrammenboekje kinderopvang (pakket van 10)

Bestel

Onderwijs, Zorg & welzijn

Omgaan met suïcide op school | pakket van 5

Bestel

Zorg & welzijn

HET PLEEGOUDERBOEK

Min Berghmans
Kristien Cremie
Annemie Van Looveren

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek financiering residentiële ouderenzorg

Evi Beyl

Bestel

Zorg & welzijn

Praktijkboeken Jeugdhulp - Bemiddeling en herstelgericht werken

Steunpunt Jeugdhulp

Bestel

Zorg & welzijn

Dat verandert de zaak

Jean-Pierre Vanhee

Bestel

Zorg & welzijn

Omgaan met geestelijke gezondheidsproblemen voor overheden en organisaties

Vlaamse Vereniging voor Geestelijke Gezondheid

Bestel

Zorg & welzijn

Volgboekje kinderopvang (pakket van 10)

Bestel

Zorg & welzijn

Dementie: van begrijpen naar begeleiden

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

Werken met patiënten

Willeke Dijkhoffz

Bestel

Zorg & welzijn

Zorg verlenen bij mensen met dementie thuis map: Handleiding

Bestel

Zorg & welzijn

Ook in de beste families... Geweld op oudere personen

Helen Blow

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp (cahierreeks)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Professioneel omgaan met risico's

Eveline Ankaert
Katrien Herbots

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Evidence-based practice (1)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Praktijkboeken Jeugdhulp - Vraagverheldering

Steunpunt Jeugdhulp

Bestel

Zorg & welzijn

Praktijkboeken Jeugdhulp - Seksualiteit

Steunpunt Jeugdhulp

Bestel

Zorg & welzijn

Zorg verlenen bij mensen met dementie thuis map: Cursus

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

Handleiding dementievriendelijke gemeenten

Veerle Baert

Bestel

Zorg & welzijn

Ondernemerschap in de zorg

Arthur Vliegels

Bestel

Zorg & welzijn

Tijd voor agressiebeleid

Bestel

Zorg & welzijn

Mijn rug en ik

Hans Crampe

Bestel

Zorg & welzijn

Gids Woonzorg 3de editie

Elke Verlinden

Bestel

Zorg & welzijn

Codex kinderopvang van baby's en peuters

Ann Lobijn

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Outreaching (2)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Diagnostiek (7)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek familiaal geweld

Helen Blow

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Beveiligend verblijf in de jeugdhulp (14)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Armoede en jeugdhulp / deel 2: een stand van zaken (13)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Armoede en jeugdhulp / deel 1: de kracht van een narratief (12)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Op zoek naar het gewone in het bijzondere: aandacht voor een positief leefklimaat (11)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Kunst en hulpverlening (10)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Ouders ondersteunen (9)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Jeugdhulp als interventie en als opbouw: de jeugdzorg voorbij (8)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - De zin en onzin van de datebase (6)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Kom op voor jezelf- Patiënten kunnen artsen beter leren communiceren (pakket van 20)

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - 18+ (5)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Verontrusting (4)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp - Vermaatschappelijking van de zorg (3)

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Personeel, Zorg & welzijn

HR in de zorg

Michel Van der Borght

Bestel

Zorg & welzijn

Inclusief lokaal ouderenbeleid

Elke Verlinden

Bestel

Zorg & welzijn

Taal - cahierreeks Kinderopvang

Lien Libin
Annemie Nouwynck
Astrid De Roy
Hilde Van Rie

Bestel

Zorg & welzijn

Richtlijnen voor de zorgpraktijk

Vlaamse Verpleegunie

Bestel

Zorg & welzijn

Codex kinderopvang van kleuters en lagere schoolkinderen

Ann Lobijn

Bestel

Zorg & welzijn

Codex Ouderenzorg

Bestel