Menu

Voorrechten van administratieve rechtshandelingen

De administratieve rechtshandelingen krijgen - als instrument van de overheid - bijzondere voorrechten toegekend. Ze genieten verbindende, dwingende en uitvoerbare kracht. Deze voorrechten zijn een gevolg van de bijzondere aard van de overheid, het beginsel van de continuïteit van de openbare dienstverlening en van de aard van de opdracht voor de uitvoering waarvan een administratieve overheid dit instrument gebruikt, zijnde de behartiging van het algemeen belang.

19-11-2020 - door Steven Van Garsse

1. Verbindende kracht

Op vlak van privaatrechtelijke verhoudingen kan de rechtstoestand van een particulier zonder zijn toestemming niet worden gewijzigd. Dat is anders binnen de bestuursrechtelijke verhoudingen.

Een administratieve rechtshandeling is een handeling die rechtsgevolgen of een rechtstoestand in het leven roept, opheft of wijzigt. Deze handeling kent gezagshalve rechten toe en legt verplichtingen op. De eenzijdige administratieve rechtshandelingen zijn dus verbindend, zonder dat daarvoor instemming van de geadresseerde nodig is.

2. Dwingende kracht

Volgens het privilège du préalable wordt een administratieve beslissing geacht gelijkvormig te zijn met het recht. Het principe zorgt ervoor dat de rechtsonderhorige de overheidsbeslissing in beginsel moet gehoorzamen. Indien de rechtsonderhorige de rechtmatigheid van de overheidsbeslissing betwist, dient deze zich tot de rechter te wenden.

Het beroep bij de rechter zal evenwel de overheidsbeslissing niet opschorten, tenzij de wet anders bepaalt.

3. Uitvoerbare kracht

Uitvoerbare kracht betekent dat de eenzijdige administratieve rechtshandelingen onmiddellijk de rechtsgevolgen creëren die ze beogen. De reden daarvoor ligt in de behartiging van het algemeen belang. Een voorafgaande tussenkomst van de rechter, zoals in het privaatrecht, is niet vereist.

De beslissing van de administratieve overheid wijzigt de rechtsorde door haar enkele uitvaardiging. De beslissing kan rechten geven en verplichtingen opleggen. De overheid kan onmiddellijk het nodige doen tot de uitvoering ervan, zonder dat daartoe de tussenkomt van de rechter nodig is.

Dat betekent evenwel niet dat de overheid tot de gedwongen uitvoering kan overgaan, daarvoor dient zij zich in beginsel te wenden tot de rechter. In heel wat gevallen regelt de rechter echter al in welke omstandigheden en op welke wijze een overheid tot gedwongen uitvoering van een genomen beslissing mag overgaan. De voorafgaandelijke tussenkomst van de rechter kan daarvoor vereist zijn. Dat is bijvoorbeeld het geval bij de figuur van de onteigening.

Meer te weten komen over de complexiteit en de evolutie van de bestuurlijke organisatie, het begrip openbare dienst of gewoon en buitengewoon administratief toezicht? Check dan de nieuwe editie van het handboek Bestuursrecht.

Ook interessant

Bestuur & organisatie, Communicatie & informatie, Cultuur & vrije tijd, Omgeving

Civic Crowdfunding, een handboek voor Changemakers

Growfunding

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex Maatschappelijke Dienstverlening | 5de editie

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex Lokaal Bestuur | 5de editie

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex overheidsopdrachten | Editie 2020

Steven Van Garsse

Bestel

Bestuur & organisatie

Thematisch cahier Het dagboek der werken

Ellen Wouters

Bestel

Bestuur & organisatie

Lokaal en circulair werken aan de toekomst

Bestel