Menu

Artificiële intelligentie voor lokale besturen: van artificiële naar reële meerwaarde

Nieuwe technologische ontwikkelingen zoals artificiële intelligentie (AI), bieden kansen voor een betere digitale dienstverlening, efficiëntere interne processen en het aanpakken van complexe maatschappelijke uitdagingen. Ook de huidige gezondheidscrisis toont dat aan.

08-12-2020 - door Nathalie Dumarey

Wereldwijd worden AI-toepassingen ingeschakeld in de strijd tegen het virus: datamodellen worden gecreëerd om het aantal besmettingen in kaart te brengen en te voorspellen om proactief te kunnen ingrijpen; slimme camera’s met achterliggende intelligente systemen monitoren drukte in steden en voorspellen wanneer het onmogelijk wordt om nog de sociale afstand te bewaren. In de medische wereld wordt AI ingeschakeld om het virus te onderzoeken om zo sneller tot een vaccin te komen. Het is duidelijk dat AI niet zomaar een hype is, het vormt de kern van heel wat nieuwe digitale ontwikkelingen.

Lokale besturen worden aanzien als de drijvende kracht in AI-innovatie. Het is op het lokaal niveau dat domeinen als zorg, mobiliteit, veiligheid, klimaat... samenkomen en waar artificiële intelligentie een meerwaarde kan zijn voor het verhogen van de leefbaarheid en voor een betere, efficiëntere dienstverlening voor de burger. Bovendien staat een lokaal bestuur als overheid het dichtst bij de burger waardoor ze de vertrouwdheid van AI bij de burger kan verhogen en de adaptatie kan versnellen.

We hebben als overheden ook een belangrijke maatschappelijke taak om mee het wettelijk en ethisch kader te bepalen waarbinnen nieuwe technologische toepassingen worden ontwikkeld en gebruikt. Ook lokale besturen hebben hier een belangrijke verantwoordelijkheid. Technologie maakt veel mogelijk, maar het is niet omdat iets technologisch kan, dat het ook moét. De intelligentie in AI-systemen mag dan wel artificieel zijn, de meerwaarde die dergelijke systemen met zich meebrengen mag dat niet zijn.

De lokale besturen zitten alvast niet stil. Steeds meer gemeenten experimenteren met AI-toepassingen. In verschillende bestuursakkoorden staan plannen om een chatbot in te schakelen voor het versterken van de digitale dienstverlening. Sommige gemeenten hebben er al één live. Gemeenten experimenteren met automatische beeldherkenning in mobiele camera’s om het wegdek te scannen voor detectie van sluikstorten of defecten van het openbaar domein. We zien een opkomende robotisering in de zorg, algoritmes in slimme platformen, AI-systemen voor het optimaliseren van interne processen en gemeentewebsites, projecten rond automatische rechtentoekenning...

Toch zijn er veel noden die een massale adaptatie van AI door lokale besturen in de weg staan. Over het algemeen stellen we vast dat de digitale maturiteit, de kennis over AI en de gespecialiseerde kennis van het capteren, analyseren, verwerken, linken en openstellen van data, bij het overgrote merendeel van de besturen nog te weinig aanwezig is. En laat het nu net data zijn die zelflerende systemen voeden. Broodnodige kennis dus, als we het hebben over AI.

Lokale besturen beseffen dat ze bijkomend moeten investeren in data en technologie, maar kunnen dat niet alleen. Sterke samenwerkingsverbanden tussen de gemeenten zijn nodig. We geloven ook in een sterk partnerschap met de Vlaamse overheid die innovatie en digitale transformatie als belangrijke speerpunten zien voor onze regio.

De Vlaamse regering investeert jaarlijks maar liefst 32 miljoen euro in een Vlaams beleidsplan artificiële intelligentie met aandacht voor onderzoek, praktische toepassingen en omkadering op het vlak van opleiding, bewustmaking en ethische vragen. Er gaan ook terecht veel inspanningen naar opleidingen voor ’kmo’s om de kennis en digitale maturiteit van ondernemers te verhogen.

We vragen echter aan de Vlaamse regering om te erkennen dat ook lokale besturen een belangrijke partner zijn in het onderzoek naar en de uitrol van AI en om niet alleen de bedrijven, maar ook de lokale besturen te ondersteunen om de digitale maturiteit te verhogen.Dat is essentieel als we in Vlaanderen écht stappen vooruit willen zetten.

Als koepelorganisatie van de lokale besturen nemen we zo als goed mogelijk de handschoen op om onze leden te ondersteunen in deze veranderende digitale samenleving. De lokale besturen kunnen veel leren van elkaar en delen graag geleerde lessen en ervaringen. Daarom zetten we volop in op kennisdeling. In samenwerking met het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) hebben we sinds 2017 tevens een smart city-werking waarbij we onze leden inspireren en informeren over de mogelijkheden en aandachtspunten bij het gebruik van nieuwe technologieën en digitale middelen.

Voor de publicatie “artificiële intelligentie voor lokale besturen: van artificiële naar reële meerwaarde” sloegen we de handen in elkaar met het Kenniscentrum Data en Maatschappij. Met die publicatie willen we lokale besturen wegwijs maken in artificiële intelligentie en de kansen en uitdagingen voor lokale besturen die daarmee gepaard gaan. We delen de geleerde lessen van een aantal uitgevoerde projecten en experimenten bij de Vlaamse steden en gemeenten en reiken tips en tools aan om verantwoord en duurzaam met een AI-project aan de slag te gaan. Het resultaat is een boeiende gids waarin je ongetwijfeld inspiratie opdoet en bruikbare handvatten terugvindt voor jouw lokaal bestuur.

 

1. Lees hier het volledige VVSG-standpunt over het Vlaams beleidsplan artificiële intelligentie.

Ook interessant

Bestuur & organisatie

Codex Maatschappelijke Dienstverlening | 6de editie

Bestel

Bestuur & organisatie

Handboek van de mandataris lokale besturen

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex Lokaal Bestuur | 5de editie

Bestel

Bestuur & organisatie

Lokaal waterbeleid

Christophe Claeys

Bestel

Bestuur & organisatie

De digitale omgevingsvergunning

Peter Cabus
Michiel Boodts
Paul Van Lindt
Michael Smekens

Bestel

Bestuur & organisatie

Het autonoom gemeentebedrijf

Ben Gilot
David Vanholsbeeck

Bestel