Menu

Hoe ontstond het Europees Stelsel van Economische Rekeningen (ESR)?

Enkele belangrijke internationale afspraken en regels hebben een grote impact op lokaal financieel management, en bij uitbreiding de BBC. Op Europees niveau oefent bijvoorbeeld het Europees Stelsel van Economische Rekeningen (ESR) een grote invloed uit op het financieel beleid. In dit artikel bekijken we de ontstaansgeschiedenis van die richtlijn en zijn ontwikkeling over de jaren heen.

09-06-2021 - door Willy Verschuere

In de tweede helft van de vorige eeuw groeide, voornamelijk in westerse landen, de behoefte om over cijfergegevens te beschikken, waarmee de totale economie van een regio, land of groep van landen, de elementen waaruit deze economie is samengesteld en haar betrekking met andere economieën in kaart konden worden gebracht. Vergelijkingen tussen economieën werden daardoor mogelijk. Om deze gegevens systematisch en uitvoerig te gaan verzamelen werd een internationaal vergelijkbaar boekhoudkundig raamwerk opgezet: System of National Accounts (SNA).

De SNA-richtlijn kwam onder impuls van de Verenigde Naties tot stand. De eerste versie ervan werd in 1953 gepubliceerd, de meest recente dateert van 2008. Sinds de herziening van 2003 berust de verantwoordelijkheid over het SNA bij de Intersecretariat Working Group on National Accounts (ISWGNA). Eenvoudig gezegd is dit een werkgroep die naast de Verenigde Naties ook het IMF, de Europese Commissie, de OESO en de Wereldbank omvat. Het is de bedoeling dat de nationale economieën deze richtlijnen zouden gebruiken om eigen boekhoudkundige regels te gaan opzetten.

Op basis van SNA 1993 werd het in Europa reeds bestaande ESER 1970 (Europees Stelsel van Economische Rekeningen) vervangen door ESR 1995 en laatst door ESR 2010 (Europees Systeem van nationale en regionale Rekeningen). Aangezien dergelijke nationale boekhoudregels trends op lange termijn (tientallen jaren) moeten kunnen vastleggen, is het niet de bedoeling dat die geregeld fundamenteel worden aangepast. Nieuwe standaarden hebben dan ook enkel als bedoeling om verfijningen aan te brengen aan de bestaande. Het ESR is in overeenstemming gebracht met de begrippen en classificaties die in veel andere sociale en economische statistieken worden gebruikt (zoals werkgelegenheidsstatistieken, industriestatistieken en statistieken van de buitenlandse handel). In eerste instantie is het ESR dus een statistisch instrument dat overheidsbeleid ondersteunt.

De laatste jaren is het ESR verder uitgegroeid tot een instrument om de overheid te inspecteren. Dit aspect werd verder uitgediept sinds de invoering van de euro. In functie van het voeren van een degelijk Europees monetair beleid is het belangrijk om de resultaten van de overheid en haar optreden binnen aanvaardbare grenzen te houden. Zo werd in 1992 in het verdrag van Maastricht een eerste begrotingsdiscipline afgesproken, de ‘Maastrichtnorm’. Deze norm stelt onder meer dat het begrotingstekort van een EU-lidstaat niet meer mag bedragen dan 3% van het bruto binnenlands product. Dit tekort bestaat uit de saldi op de begrotingsuitvoering van de federale overheid, de regionale overheden, de lokale overheden en de socialezekerheidsfondsen.

Meer informatie? Check onze publicatie ‘Beleids- en beheerscyclus: situering en regelgeving’. Deze publicatie maakt tegelijk deel uit van onze reeks ‘Lokaal Financieel Management’.

 

Ook interessant

Bestuur & organisatie

Algemene Boekhouding: Passiva

Christophe Vanhee

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex Maatschappelijke Dienstverlening | 7de editie

Bestel

Bestuur & organisatie

Handleiding voor de motivering van (omgevings)vergunningen

Reiner Tijs

Bestel

Bestuur & organisatie

Artificiële intelligentie voor lokale besturen

Nathalie Dumarey
Rob Heyman
Frederic Heymans
Cora van Leeuwen
Annelien Smets

Bestel

Bestuur & organisatie

Publiek-private samenwerking voor lokale besturen

Steven Van Garsse

Bestel

Bestuur & organisatie, Recht

Handboek Bestuursrecht

Steven Van Garsse

Bestel