Menu

Vlaamse toetsen. Waar vandaan en waar naartoe?

Als het over taboes in onderwijs ging, stond het thema ‘centrale toetsen’ lange tijd steevast op nummer één. Het ‘c’-woord haalde niet altijd een diepgaand discours, want er waren te veel hardnekkige drempels om te overbruggen. Zo waren argumenten als het gevaar voor ‘teaching to the test’, ‘momentopnames’, ‘staatspedagogiek’ veelgehoorde argumenten om centrale toetsen in te voeren.

07-10-2021 - door Luc De Man, Kris Denys

Hoe deze kuitenbijter van een taboe er gekomen is? Tot de jaren zestig van de vorige eeuw kende Vlaanderen nochtans wel centraal geregelde evaluatievormen van lerenden. Als ouders een beroep wilden doen op gemeenschapsgelden om tussen te komen in de studiekosten van hun kinderen, dan moesten die wel bewijzen dat ze een redelijke kans op slagen hadden in hun verdere studieloopbaan. De kinderen van betere komaf konden het zonder die steun stellen en pasten voor die praktijk, niet zelden omwille van de dreiging voor een mogelijk falen op de proeven. En zo waren er nog een paar andere externe toetsen waarover je verder in dit themanummer kan lezen.

Maar tijden veranderen, ideeën kunnen bloeien, argumenten kennen voortschrijdend inzicht, maar vooral: politiek is wendbaar. Wat er al een tijdje zat aan te komen om Vlaanderen uit zijn splendid isolation te halen, stond in de regeerverklaring van de legislatuur 2019-2024: “We versterken de vakkennis en de vakdidactiek, kennis van het Nederlands, omgang met kinderen met gedrags- en leerproblemen, omgaan met hoogbegaafdheid, omgaan met diversiteit in de klas en het opstellen van valide proeven. Deze proeven zijn bedoeld voor leerlingen van het vierde en zesde leerjaar van het basisonderwijs en voor leerlingen van het tweede en zesde leerjaar van het secundair onderwijs.

Niet dat het meteen een splijtzwam in samenleving en haar onderwijs creëerde, er was toch intern gemompel en duchtig knipperen met de ogen. Maar blijkbaar ook enige bereidheid tot het nemen van enkele bochten met als slag om de arm: ‘eerst zien wat de uitrol zal geven!’.

We schrijven oktober 2021 en waar staan we? Met dit themanummer Vlaamse toetsen wil de redactie van Beleid voeren in onderwijs bijdragen aan het debat in de aanloop van het gebruik van Vlaamse, gevalideerde, gestandaardiseerde en genormeerde toetsen, zeg maar ‘de Vlaamse toetsen’. Het themanummer wil niet polemiseren, noch sturend opiniëren. Het wil elementen en stemmen in het debat brengen en daar waar mogelijk onderbouwde antwoorden geven op de eerder vermelde drempels in de discussie.

Klik hier om een overzicht te krijgen van de inhoud van Vlaamse toetsen.

Meer info over Vlaamse toetsen? Check hier onze publicatie. 
Meer info over de volledige verzameling van Beleid voeren in onderwijs? Check hier onze publicatie.