Menu

Wat is de impact van nachtelijke onrust en slaapproblemen bij dementie?

Nachtelijke onrust en slaapproblemen kunnen leiden tot onveilige situaties (bijvoorbeeld valpartijen) en zijn ook gerelateerd aan depressie, angst en verminderde levenskwaliteit bij personen met dementie.

21-10-2021 - door Nele Spruytte, Marieke Van Vracem, Renilt Vranken, Chantal Van Audenhove

Wanneer personen met dementie ’s nachts ronddwalen, kunnen ze zich kwetsen wanneer iets niet goed zichtbaar is of wanneer ze de weg kwijtraken. Slapen de personen met dementie meerdere nachten na elkaar niet goed, dan is er meer kans dat de personen ook overdag erg vermoeid zijn en zich niet goed voelen. Soms gaat de nachtelijke onrust ook gepaard met angst, bijvoorbeeld wanneer de personen met dementie niet goed begrijpen waar ze zich bevinden en hoe laat het eigenlijk is.

Nachtelijke onrust en slaapproblemen bij dementie houdt daarenboven ook verband met verhoogde fysieke en psychologische morbiditeit bij de mantelzorgers die hen omringen. Het leidt tot bezorgdheid, verstoorde slaap, vermoeidheid en negatieve gemoedsveranderingen zoals depressie bij de zorgverlener. Niet alle vormen van nachtelijke onrust zijn even belastend. Zo stelde McCurry e.a. vast dat ‘meer dan gewoonlijk slapen’ of ‘vroeg wakker worden (voor vijf uur in de ochtend)’ relatief vaak voorkwam, terwijl resp. 38% en 35% van de mantelzorgers dit matig tot erg stresserend beleefden. Daartegenover bleek dat personen met dementie ‘anderen ’s nachts wakker maakten’ of ‘veel minder dan gewoonlijk sliepen’ en dit door net 70% en 69% van de mantelzorgers als matig/erg stresserend werd bevonden. Met andere woorden, vooral slapeloosheid en anderen wakker maken heeft een grote impact op de eigen slaap en dus draagkracht van de mantelzorgers.

Wanneer deze situatie frequent voorkomt, of langdurig aanhoudt, wordt het thuis zorgen voor de persoon met dementie steeds moeilijker houdbaar. Opname in een woonzorgcentrum is dan vaak onvermijdelijk. Slaapproblemen en nachtelijke onrust bij dementie kunnen gezien worden als één van de moeilijkste aspecten van zorg om mee om te gaan.

LUCAS voerde in 2015-2017 meerdere studies uit waarin zowel de wetenschappelijke literatuur is bestudeerd, als ervaringskennis is samengebracht van mantelzorgers en professionele hulpverleners die te maken hadden met nachtelijke onrust en slaapproblemen van mensen met de­mentie. Op basis van al deze informatie kon een overzicht worden gemaakt van uitlokkers van nachtelijke onrust en slaapproblemen bij dementie.

Het boek ‘Nachtrust bij dementie’, opgesteld door het LUCAS-team in samenwerking met de Alzheimer Liga Vlaanderen, helpt en ondersteunt de mantelzorgers en hulpverleners ondersteunen en helpen. Het geeft een overzicht van mogelijke niet-medicamenteuze oplossingen en tips.

Meer informatie? Check onze publicatie Nachtrust bij dementie

Ook interessant

Zorg & welzijn

Buitenslapen - cahierreeks Kinderopvang

Bestel

Zorg & welzijn

Fijne SOFA-momenten (map)

Katrien Peeters
Liesbet Van Vlasselaer

Bestel

Zorg & welzijn

Dementie: van begrijpen naar begeleiden

Expertisecentrum Dementie

Bestel

Zorg & welzijn

Handboek integrale jeugdhulp (15) - Jeugdhulp in tijden van corona

Karel De Vos
Hans Grymonprez
Kerger Denoix
Griet Roets
Rudi Roose
Pieter Verstraete

Bestel

Zorg & welzijn

Een nieuw paar ogen

Giselinde Bracke
Ine Hostyn
Ann Steverlynck
Sofie Verschaeve

Bestel

Zorg & welzijn

Therapeutische tuinen

Terra-Therapeutica

Bestel